Tryptyk Najświętszej Marii Panny z Binowa: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 3: Linia 3:
 
  |pomnik_nazwa        = Ołtarz św. Rodziny z Binowa
 
  |pomnik_nazwa        = Ołtarz św. Rodziny z Binowa
 
  |pomnik_grafika      =  
 
  |pomnik_grafika      =  
  |grafika_opis        = <small>Fot. z ok. 1955 r.</small>
+
  |grafika_opis        = <small>Fot. z ok. 1955 r. Archiwum MNS</small>
 
  |autor                = warsztat lubecki<ref>Krzymuska-Fafius Z., Elementy wyposażenia wnętrz obiektów cysterskich na Pomorzu Zachodnim, [w:] Dziedzictwo kulturowe cystersów na Pomorzu. Materiały z seminarium, które odbyło się 18 września 1994 roku w Kołbaczu, red. K. Kalita-Skwirzyńska, M. Lewandowska, Szczecin 1995, s. 89.</ref>
 
  |autor                = warsztat lubecki<ref>Krzymuska-Fafius Z., Elementy wyposażenia wnętrz obiektów cysterskich na Pomorzu Zachodnim, [w:] Dziedzictwo kulturowe cystersów na Pomorzu. Materiały z seminarium, które odbyło się 18 września 1994 roku w Kołbaczu, red. K. Kalita-Skwirzyńska, M. Lewandowska, Szczecin 1995, s. 89.</ref>
 
  |lokalizacja          = [[Muzeum Narodowe w Szczecinie]], ul. Wały Chrobrego 3, wystawa Magazyn Sztuki Dawnej, nr. inw.: MNS/Szt/117
 
  |lokalizacja          = [[Muzeum Narodowe w Szczecinie]], ul. Wały Chrobrego 3, wystawa Magazyn Sztuki Dawnej, nr. inw.: MNS/Szt/117
Linia 12: Linia 12:
  
 
'''Ołtarz św. Rodziny z Binowa''' – późnogotyckie retabulum ołtarzowe, w formie pentaptyku (?), z płaskorzeźbionymi przedstawieniami św. Rodziny w części centralnej i scenami z życia Marii w awersach skrzydeł. Wykonany dla kościoła w Binowie (niem. ''Binow'') w [[Powiat gryfiński|powiecie gryfińskim]], w [[Gmina Stare Czarnowo|gminie Stare Czarnowo]]; datowany na koniec XV w.<ref>Tamże.</ref><br>
 
'''Ołtarz św. Rodziny z Binowa''' – późnogotyckie retabulum ołtarzowe, w formie pentaptyku (?), z płaskorzeźbionymi przedstawieniami św. Rodziny w części centralnej i scenami z życia Marii w awersach skrzydeł. Wykonany dla kościoła w Binowie (niem. ''Binow'') w [[Powiat gryfiński|powiecie gryfińskim]], w [[Gmina Stare Czarnowo|gminie Stare Czarnowo]]; datowany na koniec XV w.<ref>Tamże.</ref><br>
 
 
 
==Opis==
 
==Opis==
 
Tematyka poszczególnych przedstawień:
 
Tematyka poszczególnych przedstawień:
Linia 28: Linia 26:
  
 
==Historia i stan zachowania==
 
==Historia i stan zachowania==
Binowo należało do dóbr klasztoru cysterskiego w Kołbaczu. Zostało nadane opactwu na potrzeby szpitala i domu starców. Miejscowość, ze względu na źródełko o uzdrawiających właściwościach oraz „cudowny” wizerunek Marii z Dzieciątkiem, zasłynęła jako chętnie uczęszczane miejsce pielgrzymkowe.
+
Binowo należało do dóbr klasztoru cysterskiego w Kołbaczu. Zostało nadane opactwu na potrzeby szpitala i domu starców. Miejscowość, ze względu na źródełko o uzdrawiających właściwościach oraz „cudowny” wizerunek Marii z Dzieciątkiem, zasłynęła jako chętnie uczęszczane miejsce pielgrzymkowe.<ref>Krzymuska-Fafius Z., Elementy wyposażenia wnętrz obiektów cysterskich na Pomorzu Zachodnim, [w:] Dziedzictwo kulturowe cystersów na Pomorzu. Materiały z seminarium, które odbyło się 18 września 1994 roku w Kołbaczu, red. K. Kalita-Skwirzyńska, M. Lewandowska, Szczecin 1995, s. 79.</ref>                         
 
    
 
    
 
Ołtarz został przekazany przez pastora kościoła w Binowie do zbiorów Towarzystwa Historii i Starożytności Pomorza (Gesellschaft für pommersche Geschichte und Altertumskunde) w [[1901]] r. (pod nr inw. 4938; zachowana przedwojenna księga inwentarzowa w MNS).  
 
Ołtarz został przekazany przez pastora kościoła w Binowie do zbiorów Towarzystwa Historii i Starożytności Pomorza (Gesellschaft für pommersche Geschichte und Altertumskunde) w [[1901]] r. (pod nr inw. 4938; zachowana przedwojenna księga inwentarzowa w MNS).  
Linia 36: Linia 34:
 
==Charakterystyka==
 
==Charakterystyka==
 
Przedstawienie tzw. Wielkiej Rodziny Chrystusa (zw. również Rodziną Marii) to motyw popularny w sztuce późnego średniowiecza, szczególnie na obszarze północnych Niemiec. Szczególną cechą płaskorzeźby jest podkreślenie rodzinnej, ciepłej atmosfery, akcentowanej także przez bawiące się dzieci oraz elementy współczesnego stroju, sprawiające, że dzieło nabiera cech portretu rodzinnego. Tematyka płaskorzeźbionych przedstawień o charakterze rodzajowym reprezentuje ludowy nurt późnośredniowiecznej religijności.  
 
Przedstawienie tzw. Wielkiej Rodziny Chrystusa (zw. również Rodziną Marii) to motyw popularny w sztuce późnego średniowiecza, szczególnie na obszarze północnych Niemiec. Szczególną cechą płaskorzeźby jest podkreślenie rodzinnej, ciepłej atmosfery, akcentowanej także przez bawiące się dzieci oraz elementy współczesnego stroju, sprawiające, że dzieło nabiera cech portretu rodzinnego. Tematyka płaskorzeźbionych przedstawień o charakterze rodzajowym reprezentuje ludowy nurt późnośredniowiecznej religijności.  
 
+
{{Przypisy}}
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==
* Krzymuska-Fafius Z., Plastyka gotycka na Pomorzu Zachodnim. Katalog zbiorów. Szczecin 1962, s. 73, kat. 53.  
+
* [[Zofia Krzymuska-Fafius|Krzymuska-Fafius Z.]], Plastyka gotycka na Pomorzu Zachodnim. Katalog zbiorów. Szczecin 1962, s. 73, kat. 53.  
 
* Krzymuska-Fafius Z., Z badań w dziedzinie rzeźby późnogotyckiej Pomorza Zachodniego, [w:] Późny gotyk. Studia nad sztuką przełomu średniowiecza i czasów nowych. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Wrocław 1962, Warszawa 1965, s. 261–276.
 
* Krzymuska-Fafius Z., Z badań w dziedzinie rzeźby późnogotyckiej Pomorza Zachodniego, [w:] Późny gotyk. Studia nad sztuką przełomu średniowiecza i czasów nowych. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Wrocław 1962, Warszawa 1965, s. 261–276.
 
* Krzymuska-Fafius Z., Późnogotycka rzeźba Pomorza Zachodniego. Przyczynek do dziejów geografii artystycznej pobrzeża Bałtyku, [w:] Sztuka pobrzeża Bałtyku. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Gdańsk 1976, red. T. Jaroszewski, Warszawa 1978, s. 241–266.
 
* Krzymuska-Fafius Z., Późnogotycka rzeźba Pomorza Zachodniego. Przyczynek do dziejów geografii artystycznej pobrzeża Bałtyku, [w:] Sztuka pobrzeża Bałtyku. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Gdańsk 1976, red. T. Jaroszewski, Warszawa 1978, s. 241–266.
 
* Krzymuska-Fafius Z., Elementy wyposażenia wnętrz obiektów cysterskich na Pomorzu Zachodnim, [w:] Dziedzictwo kulturowe cystersów na Pomorzu. Materiały z seminarium, które odbyło się 18 września 1994 roku w Kołbaczu, red. K. Kalita-Skwirzyńska, M. Lewandowska, Szczecin 1995, s. 81, 89.                           
 
* Krzymuska-Fafius Z., Elementy wyposażenia wnętrz obiektów cysterskich na Pomorzu Zachodnim, [w:] Dziedzictwo kulturowe cystersów na Pomorzu. Materiały z seminarium, które odbyło się 18 września 1994 roku w Kołbaczu, red. K. Kalita-Skwirzyńska, M. Lewandowska, Szczecin 1995, s. 81, 89.                           
 
* Siedler F., Der Krumminer Marienaltar, praca magisterska, Greiswald 2006, s. 67-68 [wydruk w Dziale Sztuki Dawnej MNS]
 
* Siedler F., Der Krumminer Marienaltar, praca magisterska, Greiswald 2006, s. 67-68 [wydruk w Dziale Sztuki Dawnej MNS]
 +
 +
{{AutorP|[[User:Kinga Krasnodębska|Kinga Krasnodębska]]}}
 +
{{RedaktorP|[[User:Sylwia Wesołowska|Sylwia Wesołowska]]}}
 +
[[Kategoria:Pomeranica zredagowane 2019]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica]]
 +
[[Kategoria:Szczecin]]
 +
[[Kategoria:Binowo]]
 +
[[Kategoria:Powiat gryfiński]]
 +
[[Kategoria:Gmina Stare Czarnowo]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Muzealnictwo]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Sztuka]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Zabytki]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Rzeźba]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Kościoły]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Ołtarze]]

Wersja z 16:03, 10 lut 2020

Ołtarz św. Rodziny z Binowa
[[Grafika:|240px|Ołtarz św. Rodziny z Binowa]]
Fot. z ok. 1955 r. Archiwum MNS
Autor warsztat lubecki[1]
Lokalizacja Muzeum Narodowe w Szczecinie, ul. Wały Chrobrego 3, wystawa Magazyn Sztuki Dawnej, nr. inw.: MNS/Szt/117
Data powstania koniec XV wieku
Materiał drewno dębowe, pozostałości zaprawy
Wymiary otwarty ołtarz: 151 x 246 cm


Ołtarz św. Rodziny z Binowa – późnogotyckie retabulum ołtarzowe, w formie pentaptyku (?), z płaskorzeźbionymi przedstawieniami św. Rodziny w części centralnej i scenami z życia Marii w awersach skrzydeł. Wykonany dla kościoła w Binowie (niem. Binow) w powiecie gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo; datowany na koniec XV w.[2]

Opis

Tematyka poszczególnych przedstawień:

Spotkanie przy Złotej Bramie św. Rodzina Ofiarowanie Marii w świątyni
Wstąpienie Marii do świątyni Zaślubiny Marii i Józefa

Scena centralna: św. Rodzina. Na ławie o wysokim zaplecku siedzą cztery kobiety (od lewej): Maria Kleofasowa z dziećmi, Maria i Anna z Jezusem stojącym pomiędzy nimi oraz Maria Salome z dziećmi. Za nimi stoją kolejni mężowie Anny i mężowie jej trzech córek Marii (od lewej): Alfeusz, Kleofas, Józef, Joachim, Salomas i Zebedeusz.

Historia i stan zachowania

Binowo należało do dóbr klasztoru cysterskiego w Kołbaczu. Zostało nadane opactwu na potrzeby szpitala i domu starców. Miejscowość, ze względu na źródełko o uzdrawiających właściwościach oraz „cudowny” wizerunek Marii z Dzieciątkiem, zasłynęła jako chętnie uczęszczane miejsce pielgrzymkowe.[3]

Ołtarz został przekazany przez pastora kościoła w Binowie do zbiorów Towarzystwa Historii i Starożytności Pomorza (Gesellschaft für pommersche Geschichte und Altertumskunde) w 1901 r. (pod nr inw. 4938; zachowana przedwojenna księga inwentarzowa w MNS).

W 1928 r. kolekcja została włączona do zbiorów szczecińskiego Muzeum Prowincjonalnego (Provinzialmuseum Pommerscher Altertümer, późniejszego Pommersches Landesmuseum), gdzie ołtarz prezentowany był na stałej ekspozycji. W 1955 roku usunięto olejne przemalowania z figur oraz architektoniczno-pejzażowe motywy malowane, datowane na XVIII-XIX wiek, zdobiące wnętrze szafy centralnej. Pierwotna polichromia zachowana szczątkowo, głównie w formie zaprawy. Na rewersach skrzydeł – barokowe stylizowane liście akantu. Zawiasy z fragmentem ramy skrzydeł zewnętrznych zachowane w szafie ołtarzowej świadczą o pierwotnej konstrukcji ołtarza w formie pentaptyku – szafy o podwójnej parze skrzydeł.

Charakterystyka

Przedstawienie tzw. Wielkiej Rodziny Chrystusa (zw. również Rodziną Marii) to motyw popularny w sztuce późnego średniowiecza, szczególnie na obszarze północnych Niemiec. Szczególną cechą płaskorzeźby jest podkreślenie rodzinnej, ciepłej atmosfery, akcentowanej także przez bawiące się dzieci oraz elementy współczesnego stroju, sprawiające, że dzieło nabiera cech portretu rodzinnego. Tematyka płaskorzeźbionych przedstawień o charakterze rodzajowym reprezentuje ludowy nurt późnośredniowiecznej religijności.

Przypisy

  1. Krzymuska-Fafius Z., Elementy wyposażenia wnętrz obiektów cysterskich na Pomorzu Zachodnim, [w:] Dziedzictwo kulturowe cystersów na Pomorzu. Materiały z seminarium, które odbyło się 18 września 1994 roku w Kołbaczu, red. K. Kalita-Skwirzyńska, M. Lewandowska, Szczecin 1995, s. 89.
  2. Tamże.
  3. Krzymuska-Fafius Z., Elementy wyposażenia wnętrz obiektów cysterskich na Pomorzu Zachodnim, [w:] Dziedzictwo kulturowe cystersów na Pomorzu. Materiały z seminarium, które odbyło się 18 września 1994 roku w Kołbaczu, red. K. Kalita-Skwirzyńska, M. Lewandowska, Szczecin 1995, s. 79.

Bibliografia

  • Krzymuska-Fafius Z., Plastyka gotycka na Pomorzu Zachodnim. Katalog zbiorów. Szczecin 1962, s. 73, kat. 53.
  • Krzymuska-Fafius Z., Z badań w dziedzinie rzeźby późnogotyckiej Pomorza Zachodniego, [w:] Późny gotyk. Studia nad sztuką przełomu średniowiecza i czasów nowych. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Wrocław 1962, Warszawa 1965, s. 261–276.
  • Krzymuska-Fafius Z., Późnogotycka rzeźba Pomorza Zachodniego. Przyczynek do dziejów geografii artystycznej pobrzeża Bałtyku, [w:] Sztuka pobrzeża Bałtyku. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Gdańsk 1976, red. T. Jaroszewski, Warszawa 1978, s. 241–266.
  • Krzymuska-Fafius Z., Elementy wyposażenia wnętrz obiektów cysterskich na Pomorzu Zachodnim, [w:] Dziedzictwo kulturowe cystersów na Pomorzu. Materiały z seminarium, które odbyło się 18 września 1994 roku w Kołbaczu, red. K. Kalita-Skwirzyńska, M. Lewandowska, Szczecin 1995, s. 81, 89.
  • Siedler F., Der Krumminer Marienaltar, praca magisterska, Greiswald 2006, s. 67-68 [wydruk w Dziale Sztuki Dawnej MNS]



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Kinga Krasnodębska