Dwór I (Nowe Chrapowo)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
(Przekierowano z Dwór (Nowe Chrapowo) 1)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór w Nowym Chrapowie (1)
Dwór w Nowym Chrapowie (1)
Lokalizacja 74-202 Nowe Chrapowo
Projektant nieznany
Data budowy koniec XIX w.

Geolokalizacja: 53.151815,14.792034

Dwór w Nowym Chrapowie (niem. Neu Grape, gmina Bielice)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1302 roku.

W średniowieczu część wsi należała do kościoła NMP w Szczecinie, inna do miasta Pyrzyc, a trzecia część stanowiła lenno rycerskie. W 1523 roku część osady należała do rycerskiego rodu von Zwochowów (Czwochowów). W 1590 roku właścicielami wsi byli bracia Heinrich i Franz von Borckowie z Pęzina.

W późniejszym czasie osada została podzielona na dwie części. Jedna z nich (majątek (A) znajdujący się w południowej części wsi) należała do rodziny von Sydowów. W pierwszej połowie XVIII wieku majątek ten należał do majora Caspara Erdmanna von Sydowa, a następnie do jego syna Friedricha Leopolda.

W 1748 roku majątek został zlicytowany, a nowymi właścicielami zostali bracia von Wendenowie. Po śmierci dwóch z nich, właścicielem scalonego majątku został Carl David von Wenden. Po jego śmierci (w 1764 roku) właścicielem dóbr ziemskich został syn - Johann Joachim von Wenden.

W 1781 roku majątek został przekształcony w alodium.

W 1792 roku nowym właścicielem dóbr został szczeciński cukiernik Johann Christoph Bisson. W 1823 roku majątek należał do niejakiego Pichta. W późniejszym czasie przeszedł na własność niejakiego Ramma, a po jego śmierci w 1833 roku został zakupiony przez Juliusa Heinricha Vossa. W 1856 roku majątek liczył 1162 morgi oraz obejmował młyn z wiatrakiem i gospodarstwo karczemne. W 1864 roku majątek przeszedł w posiadanie jego zięcia, niejakiego Maywalda. W 1884 roku właścicielem folwarku był Wilhelm Meywald. W 1892 roku majątek, obejmujący 294 ha ziemi, należał do rodziny Meywaldów.

W 1905 roku właścicielem folwarku był Walter Haberlandt. Od 1914 roku do końca II wojny światowej majątek należał do rodziny Dunkelów. W 1914 roku folwark należał do Richarda, w 1920 roku do Marie, a w 1929 roku do R. Dunkela (syna Richarda). W 1939 roku majątek (A) liczący 295 ha ziemi należał do wdowy po nim.

Po II wojnie światowej dawny folwark został rozparcelowany między rolników indywidualnych.

Drugi majątek znajdujący się w północnej części wsi pod koniec XV wieku był własnością zakonu joannitów ze Swobnicy. W późniejszym czasie właścicielami dóbr byli von Hohenzollernowie ze Schwedt. W 1856 roku ich majątek obejmował 532 morgi ziemi z trzema budynkami mieszkalnymi, sześcioma gospodarskimi i 69 mieszkańcami. W 1939 roku ostatnim właścicielem folwarku (B) liczącego 300 ha ziemi był Emil Keunich.

Dwór

We wsi znajdują się dwa obiekty dworskie. Pierwszy z nich należący do majątku A, o powierzchni 817 m2, został zbudowany w neorenesansowych formach pod koniec XIX wieku i w późniejszym czasie rozbudowany o części skrajne.

Obecnie jest to budynek z parterowym korpusem (krytym dachem dwuspadowym z dwoma lukarnami) oraz dwoma piętrowymi dobudówkami (krytymi dachami czterospadowymi), założony na rzucie prostokąta, z niewielkim ryzalitem zwieńczonym ozdobnym tympanonem w elewacji południowej, boniami i ozdobnymi sterczynami na dachu północnej części.

Obiekt wymagający remontu obecnie spełnia funkcje mieszkalne dla kilku rodzin.

W sąsiedztwie znajdują się zdewaloryzowane zabudowania folwarczne oraz resztki parku dworskiego z pojedynczymi okazami jesionów i modrzewi.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie

Zobacz

Dwór w Nowym Chrapowie 2


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy