Maszewo

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maszewo
Maszewo
Nazwa niemiecka Massow
Powiat goleniowski
Gmina Maszewo
Strona internetowa miejscowości.

Geolokalizacja: 53.498666,15.060854

Maszewo (niem. Massow) – miasto w powiecie goleniowskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Maszewo.

Położenie

Położenie gminy Maszewo na tle powiatu goleniowskiego

Miasto Maszewo położone jest w powiecie goleniowskim, w środkowej części gminy Maszewo, na północ od Jeziora Maszewskiego. Miasto zajmuje powierzchnię 6 km2 (554 ha)[1]. Miejscowość jest siedzibą władz gminnych, od miasta powiatowego Goleniowa oddalona jest o ok. 20 km, a od Szczecina o ok. 50 km.

Według podziału Polski na mezoregiony fizyczno-geograficzne obszar zajmowany przez miasto należy do:

  • prowincji Niż Środkowoeuropejski,
  • podprowincji Pobrzeże Południowobałtyckie,
  • makroregionu Pobrzeże Szczecińskie,
  • mezoregionu Równina Nowogardzka[2].

Klimat

Pod względem klimatycznym omawiany obszar został zaliczony przez Krzysztofa Prawdzica do Dzielnicy Bałtyckiej oraz krainy Gryficko-Nowogardzkiej[3].

Klimat Maszewa według Krzysztofa Prawdzica
średnia temperatura roczna 7 - 7,6°C
średnia temperatura okresu V-VII 14 - 15°C
suma opadów atmosferycznych w roku 550 - 625 mm
suma opadów atmosferycznych w okresie V-VII 180 - 190 mm

Z kolei Alojzy Woś, biorąc pod uwagę najczęściej występujące typy pogody, zakwalifikował ten teren do Regionu Zachodniopomorskiego. Charakteryzuje się on w porównaniu z innymi regionami kraju:

  • względnie częstym występowaniem dni z pogodą przymrozkową, umiarkowanie zimną (średnia dobowa temperatura powietrza od 0,0°C do -5,0°C, temperatura maksymalna powyżej i minimalna poniżej 0°C), z niewielkim zachmurzeniem oraz bez opadu
  • oraz rzadkie zjawianie się dni z pogodą przymrozkową, umiarkowanie zimną, z dużym zachmurzeniem nieba i opadem[4].

Obiekty fizjograficzne

Wzniesienia[5]:

Wody stojące[6]:

Wody płynące [7]:

  • Leśnica (Węgorzynka) – struga, dopływ Pieleszy bierze początek w okolicach Stodólska
  • Stepnica - główna rzeka gminy, dopływ Gowienicy, bierze początek pod Maszewem

Historia

Najwcześniejsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1233 roku, w której wymieniony został lokalny proboszcz Bertram[8]. W 1259 roku, po podziale dóbr pomiędzy książętami pomorskimi a biskupstwem kamieńskim, Maszewo stało się własnością biskupów. Taka sytuacja utrzymała się do połowy XV wieku. Od 1253 roku z miastem związany był rycerz, prawdopodobnie jego zasadźca - Konrad, który przybrał nazwisko von Massow.

Prawa miejskie na prawie magdeburskim otrzymało Maszewo w roku 1278 z rąk biskupa kamieńskiego Hermana von Gleichen. Wraz z przywilejem miasto otrzymało 130 łanów ziemi. Po kolejnych czterech latach mieszczanie zostali zwolnieni przez Bogusława IV z płacenia cła mostowego i drogowego na terenie księstwa. W 1286 roku biskup Herman nadał miastu przywilej na prawie lubeckim, prawo posiadania młynów wodnych i wiatraków oraz połowu ryb na jeziorze i pobierania myta z dróg lądowych.

Maszewo - plan miasta
Fragment obwarowań miejskich

Dochody, jakie w ten sposób zdobywano dzielono między kasę miejską (1/3) i biskupa (2/3). Przywileje te potwierdzone zostały w następnych latach przez księcia Bogusława X (1501), grafa Ludwika von Eberstein (1663), Fryderyka III (1699) i króla Wilhelma I (1741). W 1310 roku założono w Maszewie bractwo kościelne, którego członkiem był m. in. rycerz Ludeke von Massow. W 1334 roku Conrad von Massow sprzedał część grodu biskupom kamieńskim, ci z kolei oddali ją w lenno, najpierw rodzinie von Dossow (1363 ), a potem duchownemu Poppe (1372). W roku 1435 lub 1451 miasto zostało sprzedane Bogusławowi IX, a pod koniec XV wieku oddane kolejnym lennikom - rodzinie von Eberstein. Już w XIV wieku miejscowość otoczona była murami miejskimi oraz posiadała kościół, w XV zaś zabudowę mieszczańską i ratusz. Poza murami zlokalizowane były najprawdopodobniej dwa przedmieścia przed bramami - stargardzką i nowogardzką. Źródłem dochodów ówczesnych mieszczan było rolnictwo, handel i drobne rzemiosło. W drugiej połowie XVI wieku właściciele wybudowali po południowo-zachodniej części miasta zamek. Z początkiem XVII wieku rozbudowano przedmieścia, powstały nowe budynki gospodarcze, a miasto liczyło około 1 000 mieszkańców. Ich liczba jednak zmniejszyła się o połowę w wyniku epidemii cholery w 1625 roku. Następnie, w latach 1628, 1638 i 1639 wybuchały pożary, które były przyczyną śmierci kolejnych osób oraz zniszczyły niemal całą zabudowę miasta. Od roku 1635 roku Ebersteinowie wydzierżawiali Maszewo Melchiorowi i Ewaldowi von Wedell. Po śmierci ostatniego potomka z rodziny von Eberstein, ich majątek przeszedł w ręce margrabiów brandenburskich. W 1664 roku Maszewo odkupiła Jadwiga Eleonora zu Wied, córka Georga Ebersteina, a po roku 1692 miasto wróciło ponownie do Brandenburgii. W drugiej połowie XVII wieku liczba mieszkańców zaczęła wzrastać, odbudowywano też zabudowania mieszkalne i gospodarcze. W 1740 roku wybudowano szpital, w 1743 w okolicy miasta uruchomiono cegielnię. W latach 1784-1786, zlikwidowane zostały średniowieczne obwałowania, a fosa zasypana została ziemią. W latach 1821-1822 wybudowano nowy ratusz. W 1866 roku, w ramach prac związanych z budową nowych brukowanych dróg, podjęto decyzję o rozebraniu bram miejskich. Z początkiem XX wieku (1903) Maszewo zostało połączone z Goleniowem koleją żelazną, a w okolicach dworca kolejowego powstało nowe osiedle z gmachami użyteczności publicznej[9].

Samorząd

Urząd Miasta i Gminy Maszewo

Organami gminy, w tym także miasta Maszewo jest Rada Miejska i Burmistrz[10].

Burmistrz Maszewa – Paweł Piesio

Zastępca Burmistrza – Adam Rojek

Przewodniczący Rady Miejskiej – Małgorzata Storma-Piotrowska

Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej – Mirosław Górski, Agnieszka Lewicka

Gospodarka i infrastruktura

Rynek pracy i bezrobocie

Podmioty gospodarki narodowej wg rejestru REGON
(w jednostkach gospodarczych w 2019 roku)[11]
Gmina Maszewo Maszewo
Sektor publiczny prywatny publiczny prywatny
A
Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo
0 34 0 1
B
Górnictwo i wydobywanie
0 1 0 1
C
Przetwórstwo przemysłowe
0 68 0 28
D
Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz,
parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych
0 1 0 1
E
Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją
1 1 1 0
F
Budownictwo
0 258 0 98
G
Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych
0 137 0 71
H
Transport i gospodarka magazynowa
0 40 0 19
I
Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi
0 19 0 11
J
Informacja i komunikacja
0 9 0 4
K
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa
0 11 0 6
L
Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości
1 12 1 8
M
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna
0 31 0 15
N
Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca
0 10 0 4
O
Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne
2 2 2 1
P
Edukacja
4 14 2 8
Q
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna
1 36 1 12
R
Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją
2 8 2 5
S i T
Pozostała działalność usługowa
0 60 0 23
Ogółem 11 752 9 316

Liczba bezrobotnych w Maszewie według stanu na dzień 31 grudnia 2019 wyniosła ogółem 86 osób (w tym 55 kobiet).[12]

Transport

Przez miasto przebiegają dwie drogi wojewódzkie:

- droga wojewódzka nr 106 (Nowogard – Maszewo – Stargard),
- droga wojewódzka nr 113 (Maszewo – Goleniów).

Drogami powiatowymi są na terenie miasta następujące ulice[13]: Karola Świerczewskiego (0811Z), Szkolna (0812Z), Plac Wolności (0813Z), Tadeusza Kościuszki (0814Z), ks. Kazimierza Świetlińskiego (0815Z), Henryka Sienkiewicza (0816Z), 1-go Maja (0817Z), Jan Kilińskiego (0818Z), Krótka (0819Z), Hanki Sawickiej (0820Z), 8-go Marca (0821Z), Stefana Żeromskiego (0822Z), Jedności Narodowej, Wojska Polskiego, Marii Konopnickiej (0837Z), Lipowa (0848Z).

Drogami gminnymi w mieście są ulice: Brzozowa, Grunwaldzka, Stefana Okrzei, Polna, Mariana Buczka, Fryderyka Chopina, Aleksandra Głowackiego, Ogrodowa, Słoneczna, Obotrytów, Adama Mickiewicza, 22-go Lipca i Leśna.

Gospodarka mieszkaniowa i komunalna

W 2019 roku w Maszewie znajdowały się 563 budynki mieszkalne, a w nich w sumie 1084 mieszkań[14]. Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania wynosiła w mieście 75,6 m2[15]. W zasobach gminy znajdowało się w 2019 roku 24 mieszkań socjalnych, w tym 22 w Maszewie[16]. W 2019 roku z sieci wodociągowej korzystało 96,7% mieszkańców, z kanalizacyjnej 85,3%, a z gazowej 59,6%[17].

Kultura

Placówkami kształtującymi życie kulturalne miasta i gminy są Ośrodek Kultury i Sportu oraz Biblioteka Publiczna w Maszewie.

Ośrodek Kultury i Sportu w Maszewie prowadzi szeroką działalność skierowaną do dzieci, młodzieży i dorosłych. Spośród organizowanych stałych zajęć należy wymienić: zajęcia taneczne m.in. nauka tańca Break Dance, zajęcia wokalno-muzyczne, naukę gry na instrumentach, koło plastyczne i ceramiczne.

Przy placówce działają m. in.:

Biblioteka Miasta i Gminy Maszewo z filią w Dębicy organizuje imprezy propagujące czytelnictwo, konkursy, zajęcia plastyczne, wystawy oraz spotkania autorskie.

W 2017 r. w Maszewie powstało Społeczne Muzeum Energetyki im. A. Hoffmanna.

Oświata

W Maszewie działają publiczne placówki oświatowe, prowadzone przez gminne i powiatowe jednostki samorządu terytorialnego oraz placówki niepubliczne, prowadzone przez inne organa, np. osoby prywatne.

Gmina Maszewo jest organem prowadzącym dla Przedszkola Miejskiego i Szkoły Podstawowej im. Adama Mickiewicza. W Maszewie działa również Szkoła Branżowa I stopnia, dla której organem prowadzącym jest Izba Rzemieślnicza Małej i Średniej Przedsiębiorczości w Szczecinie oraz Przedszkole Niepubliczne „Iskierka”.

Kościoły i związki wyznaniowe

Kościół Matki Bożej Częstochowskiej
  • Kościół Rzymskokatolicki

Teren Maszewa należy do Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej, dekanatu Maszewo. Znajdują się tu 2 kościoły[18]:

kościół parafialny Matki Bożej Częstochowskiej;

kościół filialny św. Brata Alberta.

  • Świadkowie Jehowy

Jedyny na terenie gminy zbór znajduje się w Maszewie, gdzie funkcjonuje Sala Królestwa Świadków Jehowy.

Sport

W Maszewie działają następujące kluby sportowe[19]:

  • Uczniowski Klub Sportowy Ratusz, z siedzibą w Ośrodku Kultury i Sportu w Maszewie, działający od 1997 roku (kolarstwo);;
  • Miejski Klub Sportowy Masovia Maszewo, powstały pomiędzy 1946 a 1948 rokiem (piłka nożna).

Hala Sportowa w Maszewie działa od 2011 roku, zawiera boisko, siłownię, pomieszczenia przystosowane do gry w tenisa stołowego i tenisa ziemnego.

Turystyka

Poprzez miasto przebiegają;

  • Międzygminny Szlak Rowerowy „Równina Nowogardzka”
  • oraz szlak rowerowy „Stargard – Maszewo – Goleniów” o łącznej długości 47 m, na którego trasie znajdują się: Stargard – Kolonia Grabowo – Grabowo – Kicko – Łęczyca – Parlino – Darż – Maszewo – Jarosławki – Maciejewo – Burowo – Mosty - Goleniów[20].

Demografia

Według Spisu Powszechnego z dnia 31 grudnia 2019 Maszewo zamieszkiwało 3363 mieszkańców[21].

Struktura demograficzna Maszewa
(stan na 31 grudnia 2019)[22].
Opis Mężczyźni Kobiety Razem
Wiek przedprodukcyjny 264 252 516
Wiek produkcyjny 1158 1056 2214
Wiek poprodukcyjny 194 439 633
Razem 1616 1747 3363
Ludność Maszewa w latach 1939-2019 [23].
Rok Liczba mieszkańców Rok Liczba mieszkańców Rok Liczba mieszkańców Rok Liczba mieszkańców Rok Liczba mieszkańców Rok Liczba mieszkańców
1939 3838 1969 3270 1980 2965 2004 3062 2011 3310 2018 3363
1946 1219 1970 3343 1983 2937 2005 3063 2012 3336 2019 3363
1950 1977 1971 3368 1985 2982 2006 3076 2013 3337
1955 2541 1972 3169 1988 2922 2007 3117 2014 3374
1956 2606 1973 3267 1991 2904 2008 3177 2015 3371
1957 2748 1975 3369 1997 2942 2009 3231 2016 3367
1968 3231 1978 3004 2003 3066 2010 3261 2017 3342

System ochrony zdrowia

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na terenie gminy w 2011 roku funkcjonowały 3 zakłady opieki zdrowotnej, liczba osób przypadających na jeden zakład wyniosła 2.887[24].

Opiekę zdrowotną mieszkańcom gminy Maszewo zapewniają m. in.[25]:

  • Eskulap POZ Lekarze Monika Kacperska Jolanta Woźniak Spółka Partnerska;
  • ZOZ S.C.

W gminie świadczą usługi także gabinety stomatologiczne i apteki.

Herb

Herb Gminy i Miasta Maszewo zatwierdzony został Uchwałą Nr XX/133/96 Rady Gminy i Miasta w Maszewie z dnia 25 czerwca 1996 roku w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Maszewo.

Herb przedstawia w polu błękitnym białe mury miejskie z otwartą bramą, nad którą pomiędzy dwiema wieżami jest złoty koronowany lew[26].

Zabytki

Budynek poczty

Do rejestru Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie wpisane są na terenie miasta[27]:

  • teren Starego Miasta (wpis nr 42 z dnia 30 lipca 1955 r.);
  • obwarowania miejskie (wpis nr 408 z dnia 05 grudnia 1963 r.) - w kształcie koła o średnicy 400 m z 25 półbasztami i tzw. Basztą Francuską;
  • ratusz (wpis nr 660 z dnia 12 lipca 2010 r.), zbudowany w latach 1821-1827;
  • poczta przy ulicy Wojska Polskiego 9 (wpis nr 1221 z dnia 30 listopada 1993 r.);
  • budynek mieszkalny z wieżą przy ulicy Głowackiego 5 (wpis nr 44 z dnia 27 czerwca 2000 r.);
  • budynek mieszkalny przy ul. Wojska Polskiego 13 (wpis nr 1060 z dnia 28 września 1984 r.);
  • budynek mieszkalny przy ul. Wojska Polskiego 2 (wpis nr 1222 z dnia 11 września 1984 r.);
  • budynek mieszkalny przy ul. Jedności Narodowej 20 (wpis nr 15 z dnia 3 listopada 1999 r.);
  • kościół św. Alberta Chmielewskiego (dawna kaplica św. Jerzego; wpis nr 1216 z dnia 5 grudnia 1963 r.);
  • kościół Matki Bożej Częstochowskiej (wpis nr 1219 z dnia 15 maja 1956 r.);
  • kamienica przy pl. Wolności 1 (wpis nr 1268, z dnia 17 grudnia 1998 r.);
  • nieczynny cmentarz żydowski (wpis nr 1721, z dnia 7 lutego 2018 r.);
  • aleja przydrożna z nasadzeniami dąb szypułkowy przy drodze wojewódzkiej nr 106 (wpis nr 935, z dnia 27 października 2011 r.).

Pomniki

Pomnik upamiętniający poległych w I wojnie światowej z 1926.

Galeria

Przypisy

  1. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2019 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2019. [online]. [Przeglądany 20 stycznia 2021].
  2. Kondracki, Jerzy. Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 33, 36, 52-53.
  3. Prawdzic, Krzysztof. Klimat województwa szczecińskiego w świetle potrzeb rolnictwa. Szczecin: K.W. PZPR, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa WRN w Szczecinie, 1961, s. 34-38.
  4. Woś, Alojzy. Regiony klimatyczne Polski w świetle częstości występowania różnych typów pogody. Zeszyty Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, 1993, nr 20, s. 14, 33.
  5. Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2001.
  6. Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2001; Filipiak, Jarosław, Sadowski, Jacek. Jeziora Szczecińskie (zarys faktografii). Szczecin: Akademia Rolnicza w Szczecinie, 1994, s. 154-155, 239; Hydronimy. Część 2. Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006; Waloryzacja przyrodnicza gminy Maszewo W: Gmina Maszewo [online]. [Przeglądany 10 czerwca 2013].
  7. Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2001; Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006; Waloryzacja przyrodnicza gminy Maszewo W: Gmina Maszewo [online]. [Przeglądany 10 czerwca 2013].
  8. Guzikowski, Rodzina rycerska Luchte i okoliczni rycerze na tle dziejów Maszewa i ziemi maszewskiej do połowy XIV wieku. W: Maszewo i okolice na przestrzeni wieków. Szczecin: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego, Polskie Towarzystwo Historyczne oddział w Szczecinie, Gmina Maszewo, 2008, s. 19-20.
  9. Frankiewicz, Bogdan. Dzieje 700-letniego Maszewa. "Jantarowe Szlaki" 1979, nr 1, s. 28-30; Historia Miasta. W: Miasto i Gmina Maszewo [online]. [Przeglądany 26 czerwca 2013]. Z Lipian do Maszewa i z powrotem. Szczecin: Oficyna IN PLUS, 2004, s. 121-124.
  10. Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta Maszewo [online]. [Przeglądany 10 czerwca 2013].
  11. Podmioty wg sekcji i działów PKD 2007 oraz sektorów własnościowych. Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 18 stycznia 2021].
  12. Bezrobotni wg gmin. W: Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie [online]. [Przeglądany 19 stycznia 2021].
  13. Plan Odnowy Miejscowości Maszewo na lata 2010 -2017 W: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta Maszewo. [Przeglądany 16 czerwca 2013].
  14. Budynki mieszkalne w gminie. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 20 stycznia 2021].
  15. Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 19 stycznia 2021].
  16. Zasoby mieszkaniowe gmin (komunalne). W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 19 stycznia 2021].
  17. Korzystający z instalacji w % ogółu ludności. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 19 stycznia 2021].
  18. Schematyzm Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. Szczecin: Szczecińskie Wydawnictwo Archidiecezjalne "Ottonianum", 2002, s. 151-160.
  19. Wykaz uczniowskich klubów sportowych wpisanych do ewidencji prowadzonej przez Starostę Goleniowskiego; Wykaz klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia. W: Powiat goleniowski [online]. [Przeglądany 22 maja 2013].
  20. Atlas szlaków rowerowych województwa zachodniopomorskiego. Regionalna Agencja Promocji Turystyki, s. 64-66 ISBN 8391589676.
  21. Ludność w gminach [online. [Przeglądany 21 stycznia 2021].
  22. Ludność w gminach [online. [Przeglądany 21 stycznia 2021].
  23. Rocznik Statystyczny Województwa Szczecińskiego 1959-1992; Ludność wg grup wieku i płci [online]. [Przeglądany 21 stycznia 2021].
  24. Maszewo - gmina miejsko-wiejska. Statystyczne Vademecum Samorządowca [online]. [Przeglądany 23 kwietnia 2013].
  25. Gdzie się leczyć Narodowy Fundusz Zdrowia. Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki w Szczecinie [online]. [Przeglądany 18 stycznia 2021].
  26. Uchwała Nr XX/133/96 Rady Gminy i Miasta w Maszewie z dnia 25 czerwca 1996 roku w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Maszewo. "Dziennik Urzędowy Województwa Szczecińskiego" 1996, nr 11, poz. 87, s. 335.
  27. Matysiak, Paulina. Kościoły Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej : nasze dziedzictwo. T. 2. Bydgoszcz: Ikona, [2012]; Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach W: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online]. [Przeglądany 16 listopada 2020]; Z Lipian do Maszewa. Szczecin: Oficyna In Plus, 2004, s. 122-123.

Bibliografia

  • Atlas szlaków rowerowych województwa zachodniopomorskiego. Regionalna Agencja Promocji Turystyki. ISBN 8391589676
  • Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2001. ISBN 8372412014
  • „Dziennik Urzędowy Województwa Szczecińskiego” 1996, nr 11, poz. 87, s. 335
  • Filipiak, Jarosław, Sadowski, Jacek. Jeziora Szczecińskie (zarys faktografii). Szczecin: Akademia Rolnicza w Szczecinie, 1994
  • Frankiewicz, Bogdan. Dzieje 700-letniego Maszewa. "Jantarowe Szlaki" 1979, nr 1, s. 28-30
  • Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006. ISBN 8323996075
  • Hydronimy. Część 2. Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006. ISBN 8323996075
  • Kondracki, Jerzy. Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 8301130504
  • Maszewo i okolice na przestrzeni wieków. Red. Agnieszka Chlebowska. Szczecin: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego, Polskie Towarzystwo Historyczne oddział w Szczecinie, Gmina Maszewo, 2008. ISBN 9788360637272
  • Matysiak, Paulina. Kościoły Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej : nasze dziedzictwo. T. 2. Bydgoszcz: Ikona, [2012]. ISBN 9788393428724
  • Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2004-2012. ISSN 1505-5507
  • Prawdzic, Krzysztof. Klimat województwa szczecińskiego w świetle potrzeb rolnictwa. Szczecin: K.W. PZPR, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa WRN w Szczecinie, 1961
  • Rocznik Statystyczny Województwa Szczecińskiego z lat 1959-1992
  • Schematyzm Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. Szczecin: Szczecińskie Wydawnictwo Archidiecezjalne "Ottonianum". ISBN 8370412327
  • Uchwała Nr 369/03 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 23 lipca 2003 roku w sprawie nadania nowej numeracji dróg powiatowych w Województwie Zachodniopomorskim
  • Województwo Zachodniopomorskie : podregiony, powiaty, gminy 2012. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2012
  • Woś, Alojzy. Regiony klimatyczne Polski w świetle częstości występowania różnych typów pogody. Zeszyty Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, 1993
  • Z Lipian do Maszewa i z powrotem. Szczecin: Oficyna IN PLUS, 2004. 8389402084

Linki zewnętrzne

Zobacz też



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Izabela Strzelecka