Pałac (Mosty)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 755 z dnia 25 marca 1974[1]
Pałac w Mostach
Pałac w Mostach
Nazwa niemiecka Speck
Lokalizacja Mosty
Projektant Paul Korff
Data budowy 1910-1928 r.

Geolokalizacja: 53.548162,14.956549

Pałac w Mostach (niem. Speck, gmina Goleniów)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1302 roku, kiedy we wsi istniał zamek obronny należący do rodziny von Wiesenów. Od 1477 roku właścicielami większej części wsi (tzw. majątek A) była rodzina von Flemmingów z Maciejewa. W latach 1454-1484 właścicielem majątku pełniącego funkcje pomocnicze dla siedziby rodowej był Kersten von Flemming, radca księcia Bogusława X i dziedziczny marszałek ziemski.

W połowie XVIII wieku majątek został sprzedany za cenę 8 600 talarów Krystianowi Müllerowi. W 1776 roku został odkupiony przez von Flemmingów. W 1779 roku właścicielem Mostów był Kurt von Petersdorff. W 1783 we wsi były 4 gospodarstwa chłopskie, 2 zagrody, kuźnia, karczma, młyn i 16 budynków wolnych od podatków. W 1802 roku właścicielem wspomnianego majątku A oraz majątku B za cenę 35 300 talarów został Jan Fryderyk von Blankschein. W tym czasie powstał okazały dwór.

W 1809 roku nowym właścicielem majątku został Karl August Ferdynand Korbe. Nowy właściciel założył 2 wsie dla kolonistów: Imno (Immenthal) i Przepiórki (Piepersfelde). W 1840 roku majątek przejął jego zięć von Schevein. W 1850 roku nowym właścicielem majątku liczącego około 3000 mórg ziemi został okręgowy deputowany Wilhelm von Flügge. W połowie XIX wieku wieś zamieszkiwało 269 osób. W 1872 roku w miejscowości było 397 mieszkańców, 8 gospodarstw chłopskich, 19 domów mieszkalnych, kościół oraz szkoła. W 1892 roku folwark obejmował 769 ha ziemi, cegielnię oraz hodowlę 45 koni, 152 sztuk bydła, 20 sztuk trzody chlewnej i 1779 owiec.

W 1905 roku właścicielem był dr Erich von Flügge, emerytowany starosta. Po jego śmierci dobra odziedziczył jego syn Maximilian Gustaw Eryk von Flügge, dr praw. W 1925 roku wieś zamieszkiwało 346 mieszkańców. W 1928 roku właścicielem majątku obejmującego 1023 ha ziemi oraz hodowlę 13 koni, 5 sztuk trzody chlewnej oraz 110 sztuk bydła został Paul von Somnitz. Folwark był wydzierżawiany Ernestowi Koepke.

Po II wojnie światowej na terenie dawnego folwarku utworzono PGR Mosty.

Dwór

We wsi znajduje się neoklasycystyczny pałac o powierzchni 2550 m2 zbudowany w latach 1910-1928 na bazie dawnego dworu. Jest to obiekt zaprojektowany przez znanego architekta meklemburskiego Paula Korffa, właściciela biura budowlanego w Laage. Jest to budynek trzykondygnacyjny, założony na rzucie prostokąta, ze środkowym ryzalitem podkreślonym trójkątnym naczółkiem z herbem von Flügge, z dwoma bocznymi dwukondygnacyjnymi ryzalitami zwieńczonymi tarasami, kryty dachem kopertowym. Historyczne wyposażenie wnętrz zachowało się w zakresie pieców, kominków, klatek schodowych i stolarki.

Po 1945 roku pałac stał się własnością państwową. Do niedawna funkcjonował w nim Państwowy Dom Dziecka. W latach 70. XX wieku w budynku przeprowadzono remont i zmieniono kształt dachu z mansardowego na kopertowy.

W sąsiedztwie pałacu znajdują się zabudowania folwarczne oraz park dworski z XIX wieku o powierzchni 28 ha. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy