Wierzchowo (powiat drawski)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wierzchowo
Wierzchowo
Nazwa niemiecka Virchow
Powiat drawski
Gmina Wierzchowo
Strona internetowa miejscowości.

Wierzchowo (niem. Virchow) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, siedziba gminy Wierzchowo. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

Geografia

Położenie

Wieś położona jest w obrębie następujących jednostek fizyczno-geograficznych (wg Kondrackiego, 2002):

  • Podprowincja: Pojezierza Południowobałtyckie
  • Makroregion: Pojezierza Południowopomorskie
  • Mezoregion: Pojezierze Wałeckie

Klimat

Wieś Wierzchowo położona jest w strefie przenikania się wpływów powietrza polarnego, arktycznego i zwrotnikowego. W zależności od podłoża nad obszar gminy napływają masy powietrza morskiego i kontynentalnego. Położona jest w strefie klimatu umiarkowanego, przejściowego środkowej Europy. Na podstawie danych z wielolecia klimat w gminie charakteryzuje się[1]:

  • Opady - suma roczna: 480-600 mm
  • Temperatura dla całego roku: 7,3-7,90 °C
  • Temperatura w okresie V-VII: 14,7-15,70 °C
  • Okres zimowy temperatura śr<0°C: 60-85 dni
  • Okres zimowy – pokrywa śnieżna: 40-50 dni
  • Długość okresu wegetacyjnego: 215-218 dni
  • Początek okresu wegetacyjnego: 3-7 kwiecień
  • Przewaga wiatrów z zachodu i południowego – zachodu, o średniej rocznej prędkości 3,2 m/s.

Historia

Pierwszy raz wieś wzmiankowano pod nazwą Vircho w 1333 roku. Przez wszystkie lata była to największa wieś w okolicy, w której był kościół parafialny oraz urząd pocztowy. Najstarsza część wsi znajduje się w okolicach kościoła, w XVIII i XIX wieku była rozbudowywana w kierunku wschodnim i południowym. Znajdował się tu młyn, trzy karczmy, kuźnie oraz folwark.
Pod koniec XVIII wieku w Wierzchowie oprócz wcześniej wspomnianego folwarku gospodarowało 28 chłopów, 14 zagrodników, 19 tzw. wolnych, 9 budników, 17 osadników. Wieś liczyła 499 mieszkańców i 75 domów. Natomiast już ok. 1930 roku w Wierzchowie mieszkało 1 400 osób. Przy kościele, do drugiej połowy XIX wieku, znajdował się cmentarz wiejski, który później został przeniesiony do znacznie oddalonej części południowo-wschodniej wsi[2].

Samorząd

We wsi Wierzchowo funkcję sołtysa sprawuje Jan Lisowski. Przy sołtysie jako organ doradczy działa rada sołecka w składzie: Grażyna Przybyła, Jadwiga Rembelińska, Teresa Rojewska, Agnieszka Szymczak[3].

Gospodarka i infrastruktura

Ważniejsze zakłady przemysłowe w Wierzchowie[4]:

  • KPPD – Szczecinek S.A. Zakład Przemysłu Drzewnego, ul. Lesna 5, 78-530 Wierzchowo,
  • Benko Roman, Zakład Produkcyjno-Handlowy ul. Parkowa, 78-530 Wierzchowo,
  • Chojnacki Dariusz Pracownia Snycerska „TJ Pawła” ul. Lipowa 12 a 78-530 Wierzchowo[5].

W Wierzchowie znajduje się Zakład Karny, który jest jednostką typu zamkniętego przeznaczoną dla mężczyzn odbywających karę pozbawienia wolności po raz pierwszy, młodocianych . W jednostce mieści się ponadto oddział dla tymczasowo aresztowanych o pojemności 35 miejsc oraz oddział terapeutyczny dla skazanych uzależnionych od środków odurzających lub substancji psychotropowych na 45 miejsc. Łączna pojemność zakładu wynosi 509[6].

Kultura

W Wierzchowie działa Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Turystyki, który jest animatorem kultury na terenie całej gminy. Ponadto działa tutaj[7][8]:

Oświata

W Wierzchowie działają szkoły:

  • Szkoła Podstawowa w Wierzchowie[9]
  • Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wierzchowie[10]

Kościoły i związki wyznaniowe

W Wierzchowie działa parafia rzymskokatolicka[11]:

  • św. Wojciecha BM w Wierzchowie (liczba wiernych: 3883), która posiada kaplice:
    • kaplica Wierzchowo, Matki Bożej Sulisławickiej
    • kaplica Wierzchowo, św. Dobrego Łotra (w Zakładzie Karnym)

Również istnieje tutaj zakon rzymskokatolicki męski[12]:

  • Zmartwychwstańcy - Zgromadzenie Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa (Conregatio a Resurrectione Domini Nostri Iesu Christi - CR)

Sport

W Wierzchowie działają kluby sportowe[13]:

  • KPPD Kolejarz Wierzchowo

oraz klub dla dzieci:

  • Wierzchowiska Szkółka Unihokeja

W Wierzchowie funkcjonuje hala widowiskowo-sportowa została oddana do użytku w 2006 r[14].

Demografia

W roku 2007 wieś liczyła 1541 mieszkańców.

System ochrony zdrowia

W Wierzchowie znajduje się NZOZ Eskulap, który dostęp do lekarza pierwszego kontaktu zapewnia mieszkańcom całej gminy.[15].

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane zostało otoczenie kościoła Św. Wojciecha. Ochroną objęto 11.08.2008 decyzją numer DZ-4200/53/O/07/2008[16].
Istnieją również inne wartościowe obiekty historyczne[17]:

  • budynek młyna i gorzelni
  • dworzec kolejowy wraz z budynkami mieszkalnymi
  • cmentarz

Przypisy

  1. Program ochrony środowiska dla Gminy Wierzchowo na lata 2012 – 2015 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2016-2019. w: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Wierzchowo online] .[Przeglądany 26.06.2013] Dostępny w: http://bip.wierzchowo.pl/strony/445.dhtml
  2. Sołectwa w: Strona Gmina Wierzchowo [online]. [Przeglądany 29.06.2013] Dostępny w: http://wierzchowo.pl/strona/menu/19_solectwa
  3. Sołectwa, w: Strona Gmina Wierzchowo [online].[Przeglądany 22.07.2013] Dostępny w: http://wierzchowo.pl/strona/menu/19_solectwa
  4. Aktualizacja Programu Ochrony Srodowiska dla powiatu drawskiego na lata 2008-2015 w: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Drawsku Pomorskim [online]. [Przeglądany 26.07.2013] Dostępny w: http://bip.powiatdrawski.pl/strony/2795.dhtml
  5. Program ochrony środowiska dla Gminy Wierzchowo na lata 2012 – 2015 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2016-2019. w: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Wierzchowo online] .[Przeglądany 26.06.2013] Dostępny w: http://bip.wierzchowo.pl/strony/445.dhtml
  6. Zakład Karny Wierzchowo, w: Strona Służby Więziennej [online]. [Przeglądany 29.06.2013] Dostępny w: http://www.sw.gov.pl/pl/okregowy-inspektorat-sluzby-wieziennej-koszalin/zaklad-karny-wierzchowo/
  7. Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Turystyki, w: Strona Gmina Wierzchowo [online]. [Przeglądany 29.06.2013] Dostępny w: http://www.wierzchowo.pl/strona/menu/27_goksit
  8. Strona Biblioteka Publiczna Wierzchowo [online]. [Przeglądany 29.06.2013] Dostępny w: http://www.bibliotekawierzchowo.za.pl/
  9. Strona Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wierzchowie [online]. [Przeglądany 29.06.2013] Dostępny w: http://gimnazjumwierzchowo.edupage.org/
  10. Strona Szkoła Podstawowa w Wierzchowie [online]. [Przeglądany 29.06.2013] Dostępny w: http://spwierzchowo.edupage.org/
  11. Parafie w diecezji w: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska [online]. [Przeglądany 28.07.2013] Dostępny w: http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=6&p=parafie
  12. Zgromadzenia zakonne męskie, w: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska [online]. [Przeglądany 28.07.2013] Dostępny w: http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=7&p=meskie
  13. Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Turystyki, w: Strona Gmina Wierzchowo [online]. [Przeglądany 29.06.2013] Dostępny w: http://www.wierzchowo.pl/strona/menu/27_goksit
  14. Hala sporotwa, w: Strona Gmina Wierzchowo [online]. [Przeglądany 29.06.2013] Dostępny w:http://www.wierzchowo.pl/strona/menu/25_hala_sportowa
  15. Gdzie się leczyć w: Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia [online] [Przeglądany 30.07.2013] Dostępny w: http://www.nfz-szczecin.pl/gdzie_sie_leczyc.htm
  16. Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych. W: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie. [online] [Przeglądany 27.06.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
  17. Strategia Rozwoju Gminy Wierzchowo na lata 2009 – 2015, w: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Wierzchowo [online]. [Przeglądany 29.06.2013] Dostępny w: http://bip.wierzchowo.pl/strony/menu/41.dhtml

Bibliografia

  • Program ochrony środowiska dla Gminy Wierzchowo na lata 2012 – 2015 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2016-2019
  • Strategia Rozwoju Gminy Wierzchowo na lata 2009 – 2015

Linki zewnętrzne

Zobacz też




IES64.png
Autor opracowania: Łukasz Chmielewski